Dlaczego hipnoza terapeutyczna jest skuteczna w leczeniu bólu?
Hipnoza nie tylko odwraca uwagę od bólu ale także zmienia jego odczuwanie. Badania neuroobrazowe pomagają nam zrozumieć, dlaczego tak się dzieje.
Metaanaliza z 2024 roku obejmująca 30 badań fMRI dostarcza jednego z najjaśniejszych jak dotąd obrazów tego, co dzieje się w mózgu podczas hipnozy.
Wyniki są szczególnie interesujące.
Kluczowe obszary przetwarzania bólu stają się mniej aktywne.
Obszary takie jak przedni zakręt obręczy (anterior cingulate cortex) oraz wyspa (insula) — oba silnie zaangażowane w odczuwanie intensywności i nieprzyjemności bólu — konsekwentnie wykazują obniżoną aktywność podczas hipnozy.
Efekt wykracza poza zwykłe odwrócenie uwagi.
Zaobserwowane zmiany nie ograniczają się do sieci uwagi. Dotknięte są również obszary mózgu bezpośrednio odpowiedzialne za ocenę i przetwarzanie bólu.
Zaangażowanych jest jednocześnie wiele systemów mózgowych.
Wydaje się, że hipnoza wpływa jednocześnie na sensoryczne, emocjonalne i poznawczo-oceniające komponenty bólu. Innymi słowy, zmienia sposób, w jaki mózg nadaje znaczenie sygnałom bólowym.
Wyniki są niezwykle spójne.
Na przestrzeni ponad dwóch dekad badań neuroobrazowych wyłania się wyraźny wzorzec: hipnoza moduluje aktywność mózgu w sposób związany ze zmniejszoną percepcją bólu.
Te badania potwierdzają coś, co wielu praktyków obserwuje codziennie w praktyce klinicznej:
Hipnoza nie polega na „znieczuleniu” ani ucieczce od bólu.
Chodzi o wykorzystanie naturalnej zdolności mózgu do regulowania i reinterpretowania doświadczenia bólu.
Jednym zdaniem: hipnoza realnie zmienia to, jak ból jest odczuwany.
Źródło:
Jensen MP, Patterson DR, Kosek E. i in. (2024). Effects of hypnosis on the brain’s pain processing: A systematic review and meta-analysis of neuroimaging studies. Pain, 165(2), 229–245.